سخنرانى [ در جمع ايرانيان مقيم خارج ( آفت بىتوجهى به معنويات در تداوم راه ) ] زمان : 6 آبان 1357 / 25 ذى القعدة 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : بىتوجهى به معنويات ، آفتِ تداوم راه حضار : دانشجويان و ايرانيان مقيم خارج بسم اللَّه الرحمن الرحيم اسلام را در همهء ابعاد بايد شناخت منزل كوچك است ، آقايان محترم اينجا موجب زحمتشان است ؛ موفق باشند ، سالم باشند . من بعض تذكراتى كه براى آقايانى كه در خارج كشور ، در داخل كشور ، در صفوف جوانها هستند ؛ لازم مىدانم كه بعض تذكرات به آقايان بدهم . سابق ، تا البته مدتى كه از اسلام گذشت ، دستجات مختلفه‌اى از مردم و اهل علم ، اينها توجهشان به معنويات اسلام بود و نظرشان به آن آياتى و رواياتى كه مربوط [ بود ] به معنويات و تهذيب نفس و ماوراى طبيعت ؛ و در قرآن كريم آيات زياد راجع به امور معنوى ؛ يعنى آن وجههء انسانى كه از عالم غيب است ، [ وجود دارد ] . تا مدتها وضع اين طور بود كه توجه به آن احكام اجتماعى و سياسى و اينها كه در اسلام بود ، توجه كم بود يا نبود . كم كم دستجاتى پيدا شدند كه مسائل اجتماعى و مسائل سياسى و مسائل روز را عنوان كردند و اينها از اين طرف افتادند ؛ يعنى توجهشان به صِرفِ همين اجتماعيات و احكام سياسى و احكام حكومتى [ بود ] و به [ طرف ] اين ورق نگاه كردند . آنها تا مدتهاى قبل به آن طرف ورق نگاه مىكردند ، مثل فلاسفه و عرفا و صوفيه و اينها ، آن طرف ورق را نگاه مىكردند و در حرفهايشان بيان همان معنويات بود و مردم را دعوت مىكردند به همان جهات معنويهء اسلام ؛ حتى روايات يا آياتى كه وارد شده بود راجع به امور طبيعى و راجع به امور اجتماعى و سياسى ، بعضى شان كوشش مىكردند كه اينها را برگردانند به همان امور معنوى و همه را روى آن ورق حساب كنند - جهت باطنى اسلام و قرآن را ملاحظه كنند . در مقابل آنها الآن ما مبتلا هستيم به - البته آن هم ابتلايى بود - اين جهت هم كه فقط